Obsesyjny trading
W ujęciu regulacyjnego Modelu Ochrony Procesu (PPM – Process Protection Method) obsesyjny trading nie jest „brakiem kontroli”, tylko próbą ciągłego domykania napięcia. Trader wraca na rynek, bo brak decyzji jest dla niego bardziej niekomfortowy niż ryzyko złej decyzji. W PPM pracujemy nad tym poprzez ograniczenie liczby decyzji, jasne okna decyzyjne i procedury przerw, tak aby rynek przestał być jedynym sposobem redukcji napięcia.
Poszukiwanie ekscytacji w tradingu
Gdy trading służy ekscytacji, decyzje przestają być wyborem, a stają się źródłem stymulacji.
W PPM traktujemy to jako problem regulacji energii i pobudzenia, a nie charakteru.
Rozwiązaniem nie jest „więcej dyscypliny”, tylko odebranie tradingowi funkcji dostarczania bodźców i przeniesienie ich poza rynek.
Uzależnienie od tradingu
Z perspektywy PPM uzależnienie od tradingu pojawia się wtedy, gdy rynek zaczyna pełnić funkcję regulatora stanu: uspokaja, pobudza, daje ulgę lub poczucie kontroli.
Każda decyzja staje się wtedy sposobem na zmianę samopoczucia, a nie realizacją procesu.
PPM przeciwdziała temu przez oddzielenie regulacji od decyzji, wprowadzenie dni bez handlu i odbudowę stabilności poza rynkiem.
Jeśli trading zaczyna regulować Twoje napięcie lub dostarczać emocji, których w nim poszukujesz, to przestaje być narzędziem inwestycyjnym, a zaczyna pełnić funkcję psychologiczną.
Trading jako źródło ekscytacji i ulgi
Trading bardzo łatwo przestaje być narzędziem decyzyjnym, a zaczyna pełnić funkcję psychologiczną. Nie dlatego, że trader „ma słabą psychikę”, ale dlatego, że rynek idealnie nadaje się do regulowania stanu, ponieważ posiada określone cechy:
- szybka informacja zwrotna
- realna stawka
- poczucie kontroli
Dla układu nerwowego to bardzo silne bodźce.
Obsesyjny handel – gdy brak decyzji boli bardziej niż zła decyzja
Obsesyjny handel pojawia się wtedy, gdy:
- brak pozycji zwiększa napięcie
- „nic nierobienie” jest dla tradera nie do zniesienia
- decyzja przynosi ulgę – niezależnie od jakości tej decyzji
Z perspektywy PPM to nie problem strategii, tylko brak bufora regulacyjnego.
Trader wraca na rynek, bo decyzja zamyka napięcie, a nie dlatego, że warunki są sprzyjające.
Im częściej decyzja służy dostarczeniu ulgi, tym szybciej:
- rośnie liczba transakcji
- spada selektywność
- proces się rozpada
Poszukiwanie ekscytacji – gdy trading zastępuje stymulację
Część traderów nie szuka na rynku pieniędzy, tylko pobudzenia:
- adrenaliny
- intensywności
- „czucia, że żyję”
Problem polega na tym, że:
- ekscytacja skraca horyzont decyzyjny
- zwiększa tolerancję na ryzyko
- wypycha proces z ram
W PPM traktujemy to jako błąd regulacji energii, nie jako wadę charakteru.
Trading nie może być głównym źródłem bodźców, bo wtedy decyzje stają się środkiem do ich zdobycia.
Uzależnienie od tradingu – gdy rynek reguluje stan
Uzależnienie od tradingu nie zaczyna się od częstego handlu.
Zaczyna się od momentu, w którym rynek:
- uspokaja po napięciu
- pobudza przy apatii
- daje ulgę po trudnym dniu
- przywraca poczucie kontroli
Wtedy każda decyzja:
- zmienia samopoczucie
- wzmacnia pętlę nawykową
- oddala trading od procesu
Model Ochrony Procesu (PPM) zakłada jasno:
Jeśli decyzja służy zmianie stanu psychologicznego, to proces decyzyjny oparty o wcześniej przemyślaną i przygotowaną strategię inwestycyjną już jest zagrożony.
Podsumowanie
Jak pracujemy w PPM nad impulsywnością w tradingu?
W PPM nie walczymy z impulsywnością siłą woli.
Zamiast tego zmieniamy warunki, w których impuls nie ma sensu.
Trading przestaje działać w momencie,
gdy zaczyna regulować Twoje samopoczucie.
Pracując z traderami w modelu PPM nie skupiamy się na „zabraniu traderowi dostępu do rynku”. W pracy psychologicznej nad problemem impulsywności i poszukiwania ekscytacji skupiamy się nad zabraniem traderowi potrzeby używania rynku do regulacji emocji, pobudzenia i napięcia.