METODA

Model Ochrony Procesu w tradingu

Model Ochrony Procesu (PPM – Process Protection Method) to metoda pracy psychologicznej z traderami oraz inwestorami, która pomaga odzyskać stabilność decyzji, ograniczyć destrukcyjne zachowania i handlować w sposób powtarzalny, niezależnie od wyniku pojedynczej transakcji.

PPM w tradingu to autorski system pracy psychologicznej z traderem, którego celem nie jest poprawa wyniku finansowego, lecz stabilizacja jakości decyzji w warunkach niepewności, straty i presji. Jest to model łączący teorię z szerokiego zakresu psychologii z technikami zaczerpniętymi z psychoterapii poznawczo – behawioralnej. Model Ochrony Procesu to funkcjonalny program pracy psychologicznej z traderami oraz inwestorami giełdowymi, który jest zbudowany w oparciu o realnie występujące u nich zakłócenia i przeciążenia w procesie podejmowania decyzji i zachowań na rynkach finansowych.

Model zakłada, że:

• problemy tradera rzadko wynikają z braku wiedzy
• najczęściej wynikają z rozregulowania procesu decyzyjnego
• poprawa wyniku jest efektem ubocznym stabilnego procesu

Jak PPM pomaga w kryzysach i w profilaktyce psychologicznej?

Model Ochrony Procesu (PPM) pomaga traderom zatrzymać eskalację w momentach kryzysowych, takich jak drawdown, utrata kontroli czy presja wyniku, poprzez szybkie przełączenie z trybu „zarabiania” na tryb ochronny. Zamiast analizować wynik lub strategię w stanie wysokiego napięcia, PPM wprowadza jasne procedury: ograniczenie decyzji, reset, tryb rebuild i stabilizację stanu, co pozwala odzyskać zdolność do spokojnego myślenia i chroni kapitał przed impulsywnymi działaniami.

W wymiarze profilaktycznym PPM działa jak system wczesnego ostrzegania – uczy traderów rozpoznawać sygnały przeciążenia (spadek energii, wzrost napięcia, eskalację decyzji) zanim przerodzą się w poważny kryzys. Dzięki pracy na procesie, a nie na wyniku finansowym, trader stopniowo buduje odporność psychiczną, lepszą samoregulację i stabilną dyscyplinę, co zmniejsza ryzyko wypalenia, kompulsywnego handlu i utraty kontroli w długim terminie.

Co wyróżnia PPM?

• diagnoza zamiast zgadywania
• koncentracja i praca psychologiczna na procesie, zamiast na wyniku finansowym
• konkretne procedury i protokoły zamiast silnej woli
• regulacja emocji zamiast kontroli
• hierarchiczny wpływ obszarów psychologicznych na proces decyzyjny zamiast dowolności i chaosu

Celem pracy psychologicznej w tym modelu nie jest pomóc traderom zarabiać więcej.
Celem jest pomóc im przestać niszczyć własny proces.

PPM – fundamenty teoretyczne

Badania Kahnemana i Tversky’ego jako podstawa teoretyczna Modelu Ochrony Procesu

Regulacyjny Model Ochrony Procesu (PPM) jest bezpośrednio oparty m.in. na ustaleniach teoretycznych i badaniach z zakresu regulacji emocji, wypalenia zawodowego, psychologii stresu i psychologii tożsamości. Opiera się też na ustaleniach ekonomii behawioralnej i psychologii decyzji autorstwa Daniela Kahnemana i Amosa Tversky’ego.

Ci dwaj psychologowie i badacze ustalili m. in., że ludzie nie podejmują decyzji w sposób czysto racjonalny.
Korzystają natomiast z uproszczeń poznawczych (heurystyk), które często prowadzą do błędów.

Ponadto decyzje ludzi są silnie zależne od:

• kontekstu
• sposobu przedstawienia informacji
• emocji
• aktualnego stanu psychicznego

Badania Kahnemana i Tversky’ego pokazują coś kluczowego dla tradingu:

w warunkach niepewności, presji i realnej stawki człowiek nie podejmuje decyzji racjonalnie, jeśli jego proces decyzyjny nie jest chroniony.

Ich badania wykazały również, że:

• ludzie systematycznie popełniają błędy decyzyjne w warunkach niepewności
• stres, strata i presja wyniku uruchamiają szybki, reaktywny tryb myślenia
• wiedza i doświadczenie nie chronią przed tymi błędami

Badania Kahnemana i Tversky’ego pokazują, że:

• nawet doświadczeni traderzy nie są odporni na błędy poznawcze
• stres, strata i niepewność automatycznie uruchamiają tryb reaktywny
• wiedza nie chroni przed błędami, gdy system decyzyjny jest przeciążony

To w praktyce tradera oznacza często, że:

problemem nie jest brak wiedzy, tylko brak ochrony procesu decyzyjnego.

Model Ochrony Procesu to autorski program pracy psychologicznej, który nie próbuje „nauczyć tradera racjonalności”.
Zamiast tego tworzy warunki, w których racjonalność ma szansę się pojawić.

Model zakłada, że: nie da się wyeliminować ludzkiej natury, ale można zaprojektować proces, który jej nie prowokuje.

Dlaczego te ustalenia są ważne dla traderów?

W praktyce tradingowej oznaczają one, że:

• problemy tradera nie wynikają z jego „słabej psychiki”
• błędy tradera są przewidywalnym efektem jego przeciążenia psychologicznego
• kluczowa jest ochrona procesu decyzyjnego zamiast „panowania nad emocjami”

Model Ochrony Procesu jest połączeniem:

• nauki o decyzjach
• z wiedzą i doświadczeniem dot. realnych problemów traderów

Kahneman i Tversky pokazali dlaczego traderzy popełniają błędy.
PPM pokazuje, jak zaprojektować proces, który te błędy ogranicza.