Trading jako środowisko chronicznej niepewności – czego nikt nie uczy

Niepewność w tradingu

Trader rzadziej przegrywa wyłącznie z powodu braku wiedzy, częściej
z powodu niezrozumieniu środowiska, w którym tej wiedzy ma używać.

Ryzyko a niepewność to nie to samo

W teorii trading jest często przedstawiany jako gra probabilistyczna:

• mam przewagę
• zarządzam ryzykiem
• długoterminowo wynik się „wypłaszcza”

Problem w tym, że ludzki układ nerwowy nie funkcjonuje w oparciu o statystykę, tylko o doświadczenie tu i teraz.

Dla mózgu:

• każda transakcja to osobne zdarzenie
• każda strata to realne zagrożenie
• każda seria strat to sygnał „coś jest nie tak”

Niepewność w tradingu nie jest epizodem.
Jest stałym tłem.

Chroniczna niepewność a reakcje tradera

W środowisku chronicznej niepewności organizm nie ma „momentu domknięcia”.
Nie ma jasnego:

• „zdałem” / „nie zdałem”
• „zadanie wykonane”
• „koniec zagrożenia”

Efekt?

• napięcie nie spada
• czujność pozostaje podwyższona
• decyzje zaczynają być podejmowane w trybie obronnym

To właśnie dlatego traderzy:

• przyspieszają decyzje po stracie
• zmieniają zasady „tylko na chwilę”
• próbują odzyskać poczucie kontroli

Nie dlatego, że są niedyscyplinowani.
Dlatego, że funkcjonują w środowisku, do którego nikt ich nie przygotował.

Dlaczego wiedza nie wystarcza

Wiedza działa dobrze w środowisku stabilnym:

• gdy warunki są powtarzalne
• gdy informacja zwrotna jest szybka i jednoznaczna
• gdy błąd daje się jasno zidentyfikować

Trading nie spełnia żadnego z tych warunków.

• Informacja zwrotna (wynik finansowy) jest opóźniona
• Część poprawnych decyzji kończy się stratą
• Część błędnych decyzji kończy się zyskiem

Dla układu nerwowego to chaos informacyjny.

Dlatego trader może:

• wiedzieć, co powinien zrobić
• rozumieć swój błąd po fakcie
• i… powtórzyć go przy kolejnej presji

Znaczenie pracy z niepewnością, a nie z wynikiem

Największym brakiem w edukacji tradingowej nie jest brak strategii.
Jest nim brak narzędzi do funkcjonowania w niepewności.

W naturalnych warunkach nie uczymy się:

• jak regulować stan, gdy nie ma jasnej odpowiedzi
• jak podejmować decyzje bez potrzeby „domknięcia”
• jak chronić proces, gdy wynik chwilowo mu przeczy

Zamiast tego traderzy uczą się najczęściej wyłącznie:

• jeszcze lepszej analizy
• jeszcze większej kontroli
• jeszcze większego wysiłku mentalnego

To prowadzi do przeciążenia, nie do stabilności.

Dlaczego analiza wyłącznie wyniku finansowego transakcji pogarsza sprawę

Wynik zysków i strat jest często traktowany jako jedyne źródło informacji.
Problem w tym, że w środowisku niepewności wynik:

• uczy na podstawie losowych wzmocnień – uczy mózg nieprawidłowo, ponieważ nagradza lub karze nie za jakość decyzji, tylko za przypadkowy wynik.
• często karze poprawne decyzje
• czasem nagradza błędne zachowania

Dla psychiki oznacza to jedno:
trudno zbudować poczucie bezpieczeństwa na czymś, co jest losowe.

Dlatego coraz więcej doświadczonych traderów odchodzi od myślenia:
„jak poprawić wynik”

na rzecz pytania:
„jak ochronić proces decyzyjny”.

Trading jako praca z procesem, nie z pewnością

Tradingu nie da się uczynić pewnym.
Da się go zajęciem, w którym trader jest bardziej wyregulowany i dzięki temu lepiej chroni swój proces decyzyjny, który oparty jest o wiedzę.

To oznacza zmianę punktu ciężkości:

• z wyniku na decyzję
• z kontroli rynku na kontrolę warunków decyzyjnych
• z myślenia „co rynek zrobi” na „w jakim stanie ja podejmuję decyzję”

Trader, który to rozumie:

• rzadziej reaguje impulsywnie
• szybciej zatrzymuje eskalację po stracie
• przestaje walczyć z niepewnością

Taki trader zaczyna z niepewnością współpracować, zamiast z nią walczyć.

Podsumowanie

Trading nie jest trudny wyłącznie dlatego, że rynek jest skomplikowany.
Jest trudny dlatego, że wymaga długotrwałego funkcjonowania w niepewności, do czego większość ludzi nie jest przygotowywana.

Dopóki w swoim rozwoju traderzy będą uczyć się wyłącznie:

• tylko strategii
• tylko analizy
• tylko „lepszego mindsetu”

dopóty będą wracać do tego samego zdania:

„Wiem co robić, ale tego nie robię.” – więcej o tym przeczytasz w innym moim artykule na blogu – znajdziesz go tutaj.

Prawdziwy problem nie leży wyłącznie w braku wiedzy.
Leży w niedostatecznym wyregulowaniu tradera w środowisku, które nigdy nie daje pełnej odpowiedzi.